|
Küresel ısınmayı önlemede ilk adım:
Aydınlatmayla yüzde 80 tasarruf
Küresel ısınmanın önüne geçecek önemli adımlardan biri olan aydınlatmada enerji tasarrufu bilinci dünyaya yayılıyor. Önde gelen aydınlatma firmaları bu konuda bilinçlendirme çalışmalarına soyunurken, bilim insanları da yeni teknolojilere imza atıyor.
Küresel ısınma konusunda artık kimsenin şüphesi kalmadı. Isınmanın insan kaynaklı olduğu tespit edildi; buna karşı önlem alınıp alınamayacağı, ısınma sürecinin durdurulup durdurulamayacağı ya da tersine çevrilip çevrilemeyeceği konuşuluyor. Bunun için alınması gereken önlemlerden biri tüketicilerin payına düşen enerji tasarrufu. Enerji tasarrufu deyince de akla ilk olarak evlerdeki aydınlatma, yani lambalar geliyor.
Aydınlatmada enerji tasarrufu konusunda dünyada bir bilinç oluşuyor. Avustralya ve Kanada hükümeti, küresel ısınmayla mücadele kapsamında sıcak ışık kaynağı olan ampullerin kullanımını yasaklamaya hazırlanıyor. Avustralya 2009, Kanada 2012 yılından itibaren standart ampulü yasaklayıp yerine enerji tasarruflu floresan ampullerin kullanılmasını sağlayacak. Böylece iki ülkenin toplam azaltacağı sera gazı miktarı yılda 10 milyon ton olacak.
Dünyada tüketilen enerjinin yüzde 19'u aydınlatma kaynaklı. Philips Ampul Avrupa Başkanı Andreas Wente, "Eğer hep beraber enerji açısından en verimli çözümleri kullanacak olursak, o zaman küresel anlamda 50 milyar avrodan fazla enerji tasarrufu yapabiliriz. Bu şekilde karbondioksit emisyonlarında 270 milyon ton düşüş sağlanacak. Petrol tüketiminde 1 milyar varil azalma olacak ve 250 elektrik santralinin inşasını geciktirme şansı yaratılacak" diyor.
4.5 milyar YTL aydınlatmaya
Türkiye'de de tüketilen elektriğin yaklaşık yüzde 20'sinin aydınlatma amaçlı olduğu tahmin ediliyor. Türkiye'nin 2006 yılı toplam elektrik tüketimi yaklaşık 175 milyar kilovat saat (kWh). Yani ülkede sadece aydınlatma için 35 milyar kilovat saat harcanmış. 1 kilovat saat enerjinin TEDAŞ fiyatı 13 Yeni kuruş civarında olduğuna göre, aydınlatma için ödediğimiz toplam para 4.5 milyar YTL ediyor.
Yine Türkiye'de konutlarda genellikle akkor lambalar tüketiliyor. Enerji tasarruflu lambalar fiyatlarının yüksek olmasından dolayı tercih edilmiyor. Enerji tasarruflu aydınlatma sistemlerine yüzde 20'lik bir geçiş, yıllık 5.6 milyar kWh'lik bir enerji tasarrufu anlamına geliyor. Bu da AfşinElbistan A Termik ya da Keban hidroelektrik santrallerinin bir yıllık üretimine denk düşüyor.
15 kat fazla yanıyor
Enerji tasarruflu lambalar; 6 binden 15 bin saate kadar, akkor standart lambalar ise ortalama bin saat yanıyorlar. Bundan 22 yıl önce, ilk enerji tasarruflu lambalar geliştirildiklerinde, boru şeklinde, oldukça uzun ve genişti. Günümüzde çok farklı büyüklüklerde ve şekillerde lambalar bulunuyor. Hatta tam olarak klasik lamba formunda olan modelleri de var. Dolayısıyla tüketicilerin ilgisini çekebilecek hemen
hemen bütün klasik formlar, büyüklükler, duylar ve güç kademeleri mevcut.
Akkor standart bir lambanın çalışma ömrü yaklaşık olarak bin saat, günlük ortalama kullanım süresi de yaklaşık üç saat kabul edilirse, bir lamba için ortalama bir yıllık bir çalışma ömrü hesaplanabiliyor. Ortalama olarak günlük üç saatlik kullanım ile bir enerji tasarruflu lamba 6 yıldan 15 yıla kadar kullanılabiliyor. 7 ile 9 Watt değerleri arasındaki bir enerji tasarruflu lamba, Alman Enerji Enstitü'sünün verilerine göre, 40 Watt'lık bir akkor standart lamba kadar ışık sağlıyor. 60 Watt'lık bir akkor standart lamba (tipine göre) 11 ila 16 Watt'lık bir enerji tasarruflu lamba ile değiştirilebiliyor. 100 Watt için ise 20 Watt'lık bir lamba yeterli oluyor.
İşletme masrafı düşük
Enerji tasarrufu için en uygun lamba tipi, kompakt floresan lambalar (KFL). KFL'ler, aslında boyutları küçültülmüş birer floresan lamba. KFL'ler akkor telli lambalara göre yaklaşık 3 ila 15 kat daha uzun ömürlü. Satın alma maliyetleri akkor telli lambalara göre oldukça yüksek olan bu lambaların fiyatları ömürlerine bağlı olarak değişiyor. Diğer yandan yaklaşık yüzde 80 daha az enerji tükettiklerinden, akkor telli lambalara göre işletme masrafları çok daha düşük. Ancak genelde tüketici ilk satın alma maliyetine dikkat ederek, en düşük ömürlü KFL'leri tercih ediyor.
Aydınlatmada tasarrufla ilgili çarpıcı rakamlar var. Avrupa'daki bütün tüketiciler enerji tasarruflu lamba kullanmaya karar verirlerse, atmosfere sadece bir yıl içerisinde 57 milyon ton daha az CO2 salınmasına neden oluyorlar. Bu rakam 2.85 milyar ağacın bir yılda emeceği CO2 miktarı kadar ediyor. Ayrıca 142 milyon varil daha az ham petrol tüketmekle eşdeğer. Her enerji tasarruflu lamba, bir yılda 25 kilogram ile bir ağacın her yıl emebileceği miktardan (20 kg) daha fazla CO2 tasarrufu sağlıyor. Bunlara ek olarak enerji tasarruflu lambaların kullanılması sayesinde büyük miktarda atıktan da sakınılmış oluyor.
Osram çocukları aydınlatıyor
80 yılı aşkın bir geçmişi olan, Siemens'e bağlı dünya çapındaki aydınlatma firması Osram, 1990'dan itibaren de Türkiye'de faaliyet gösteriyor. Elektronik kompakt lamba DULUX EL gibi enerji tasarruflu lambaların pazara sürülmesi ile cirosunu katlayarak büyüten Osram, bu lambalarla ülkede enerji tasarrufu bilincini oluşturmaya çalışan önemli firmalardan biri.
Osram enerji tasarrufu konusunda halkı bilinçlendirmek için kampanyalar da yürütüyor. Firma geçtiğimiz yıl Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'nin (ÇYDD) işbirliğiyle başlattığı "Aydınlatma Hareketi" ile Anadolu'daki 100 sınıfın sağlıklı ve kaliteli bir biçimde aydınlatılmasını sağladı. Osram bu yıl da, kampanyanın devamı olarak aynı okullardaki çocukları küresel ısınma ve enerji tasarrufu konusunda eğitmeye karar verdi. Firma, aynı zamanda 10 bin adet enerji tasarruflu lambayı Eskişehir, Mersin, Adana, Gaziantep, Şanlıurfa, Malatya ve Kayseri'de yer alan 100 sınıftaki öğrencilere dağıtarak, bu uygulaması ile 1 yılda 800 bin ton elektrik ve 400 ton CO2 emisyonu tasarrufu ile 20 bin ağacı kurtaracak. Kampanyanın basın toplantısında konuşan Osram CEO'su Martin Goetzeler, dünya çapında enerji tasarruflu lamba kullanımında yüzde 30 oranında bir geçiş olmasıyla, dünya çapındaki CO2 emisyonlarının 260 milyon ton, elektrik tüketiminin ise 460 milyar kilovat saat azalacağını belirterek, bu rakamların yaklaşık olarak Hindistan'ın yıllık, Japonya'nın yarı yıllık, Çin'in çeyrek yıllık elektrik tüketimine denk geldiğini vurguluyor.
Gereksiz lambalar kapatılsa
Osram Türkiye Pazarlama ve İletişim Müdürü Serkan Özkök ise, aydınlatmada enerji tasarrufu için kompakt floresan lamba kullanmanın dışında, gereksiz lambaların kapatılmasıyla da önemli bir tasarruf sağlanabileceğini belirtiyor. Özkök, "Ayrıca ev içerisinde ne kadar çok aydınlatma noktası olursa, ışığı o kadar etkin kullanmak mümkün. Oturma odasını hem yemek, hem misafir ağırlamak hem de TV seyretmek için kullanırsanız; bütün etkinlikleri aynı aydınlatma noktasıyla yapmak, ışığın ya çok, ya da yetersiz olmasına neden olabilir. Özelliklerde ofislerde gün ışığına ve harekete duyarlı sensörlü sistemler kullanmak elektrik tüketimini önemli ölçüde azaltır. Ayrıca manuel ayarlanabilen dimer&floresan lamba sistemleri de etkin çözüm sunuyor" diyor.
Aydınlatmada da kullanılan lambaların çok büyük bölümünün floresanlar olduğunu kaydeden Özkök, floresan lambalarda da 4 adımda yüzde 80'e varan tasarruf edilebileceğine
dikkat çekiyor. Bu da şu şekilde gerçekleşiyor: Modern reflektörlü armatürler kullanarak yüzde 30, elektronik balast kullanarak yüzde 20, T5 verimli floresanlar kullanarak yüzde 10, güneş ışını ve hareket sensörüne bağlı aydınlatma kontrol sistemleri ile de yüzde 20 olmak üzere toplam klasik floresanlı aydınlatmalarda yüzde 80'e varan enerji tasarrufu yapılabiliyor.
Bilinen enerji tasarrufu lambalarının yanı sıra halojen lambaların da çok yakında enerji tasarrufçusu olacağı söyleniyor. Örneğin Orsam, 2007 yazından itibaren piyasaya süreceği enerji tasarruflu halojen lambalar ile standart halojen lambalara göre yüzde 30'a kadar enerji tasarrufu sağlamayı planlıyor. Yeni halojen lambaların ayrıca, iki katı uzun çalışma ömürleri ve daha parlak ışıkları olacak.
|
