Doğalgazda tarihi anlaşma

Yıldız, "Şahdeniz 2 anlaşmasını Azerbaycan'la imzaladık. Başbakan Erdoğan ve İlham Aliyev imza attı. Dikkat ederseniz bunun bölgenin tek somut gaz anlaşması olduğunu görürsünüz."

"Enerji diplomasisi" tabirini zihinlerimize yerleştiren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, 2011'in bitmesine sayılı günler kala büyük bir hamleye imza attı. Rusya'ya Güney Akım Doğalgaz Boru Hattı projesi için Türkiye'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi'nde inşaat izni verilirken bunun karşılığında doğalgazda milyar dolarlık indirim alındı. Ekonomik kriz 2008 gaz zamları derken Türkiye'nin son 2 yıldır belini büken "al ya da öde" sorununa çözüm buldu. Rusya seyahatinden dönen Yıldız, 2011'i ve 2012 beklentilerini "Global Enerji"ye değerlendirdi.

2011 yılında Nabucco'dan, TANAP'a kadar çok önemli anlaşmalara imza atıldı. Libananco süreci Türkiye'nin kazanması sağlandı. Bunlara geçmeden hemen yakın tarihte gerçekleşen Rusya anlaşmasını sormak isterim. Güney Akım'a izin verilmesinde süreç nasıl gelişti?

Güney Akım'in inşaat iznini de verdiğimiz yeni işbirliği protokollerini yılın son haftası Rusya Basbakani Putin'in katılımıyla imzaladık. Ülkemiz gaz arzı güvenliği için, yeni düzenlemeler ve fiyat güncellemelerini gerçekleştirdik. Güney Akım ile Rusya'nın şartları belirlenmiş izinleri vardı. O izinleri takip etmesi halinde inşaat iznin verilmesiyle alakalı. Bu güne kadar yapılan önemli çalışmalar nihayete erdirildi. Karadeniz'i bir güzergâhla geçmeyi bize teklif ettikleri bizde bunu değerlendirerek inşaat izninin verilmesi kararını Başbakanımızın talimatıyla Sayın Putin'e tevdi ettik.

Bunun karşılığında kazanımlarımız ne oldu? Doğalgazda indirim aldık mı ve kritik husus bu vatandaşa yansıyacak mı?

Biz zeyilname ile Rusya Batı hattından bu yıl 5.6 milyar metreküp gazın getirilmesinin önünü açtık. Rusya'dan doğalgaz indirimi aldık. Bu 1 yıllık geçici olan bir anlaşma değil. Bütün kontrat dönemlerini kapsayan bir duruş. 3 yıl içerisinde taraflar kontratlarında revizyon isteyebilirler. Bütün kontratlarda bu vardır. Azeri, İran, Rusya kontratında da. 3 yıl sonra revizyon hakları vardır tarafların. Çünkü piyasa çok farklı gelişebilir. O formül iki taraftan birinin canını acıtıyor olabilir. Fakat sonuçta bu 2015 yılından önce konuşulmayacak bir fiyat haline gelmiştir. Bu konudaki oranları vermek doğru olmaz ama 2011 yılında BOTAŞ'ın nakit akışını ve bilançosunu telafi eden yanını gidermiş olacağız. Vatandaşlara yansıyıp yansımayacağının cevabını bugün için veremeyiz.

Mehmet NAYIR / ANKARA / mehmet.nayir@sabah.com.tr